Vì sao tình trạng Cholesterol trong máu luôn cao bất thường?

Hoàng Trường

Chúng ta thường chỉ xem trọng đến các chất dinh dưỡng cần thiết bổ sung sức khỏe. Nhưng lại quên hạn chế các Cholesterol xấu dung nạp vào cơ thể. Điều này khiến cho nồng độ Cholesterol ngày càng cao dẫn đến các nguy cơ về tim mạch và các biến chứng khác.

Cholesterol cao trong máu là gì?

Lượng cholesterol trong máu quá cao và dưa thừa sẽ làm đóng thành mảng mỡ trong mạch máu gây cản trở trong máu lưu thông trong động mạch. Khi máu trong cơ thể không được lưu thông thậm chí bị tắc nghẽn và không thể đến được như bộ phận quan trọng như tim hay não sẽ dễ dẫn đến tình trạng nhồi máu cơ tim và đột quỵ

Hàm lượng Cholesterol trong máu có thể được sản sinh từ thức ăn hoặc do cơ thể tổng hợp. Trong đó, một số bộ phận cơ thể và chủ yếu là gan đã có thể sản xuất được khoảng 75% Cholesterol và 25% còn lại thường được tích trữ từ thức ăn. Những thực phẩm giàu Cholesterol thường có nguồn gốc từ động vật, chẳng hạn như phù tạng của động vật, sữa, thịt và lòng đỏ trứng.

Nguyên nhân Cholesterol trong máu cao

dau-mo-1635781161.jfif
Thói quen ăn uống chính nguyên nhân dẫn đến Cholesterol trong máu tăng cao. Ảnh: T.L

Yếu tố di truyền

Có thể nói, những đối tượng có nồng độ Cholesterol trong máu cao chính là do yếu tố di truyền của các thành viên trong gia đình. Bởi các gen sẽ có nhiệm vụ điền khiển các tế bào trong cơ thể, chúng sẽ xử lý các chất béo cũng như thành phần Cholesterol từ đó mà di truyền từ mẹ sang con.

Chế độ ăn uống

Việc ăn uống không lành mạnh như: ăn quá nhiều chất béo, nhiều đường… sẽ khiến cơ thể tích trữ các loại Cholesterol xấu. Từ đó, khiến cho nồng độ Cholesterol trong máu trở nên cao bất thường và dễ mắc các bệnh về tim mạch, gan…

Lười vận động

Việc lười vận động sẽ khiến cho việc trao đổi chất trở nên chậm chạp hơn. Ngoài ra, khi cơ thể dung nạp quá nhiều chất béo, nếu không vận động để tiêu hao. Chúng sẽ tích tụ các chất béo này thành các Cholesterol xấu và gây nguy cơ béo phì.

Hút thuốc lá

Lượng nicotin có trong thuốc lá, sẽ khiến cho nồng độ Cholesterol tốt giảm đi rất nhiều mà thay vào đó là tăng cường các Cholesterol xấu.

Thường xuyên uống rượu, bia

Đây là hai loại thức uống khá phổ biến ở những người trẻ tuổi, trung niên nhưng chúng thường gây ảnh hưởng xấu đến các chức năng của gan cũng như làm tăng hàm lượng Cholesterol trong máu.

Độ tuổi

Khi đã bước qua độ tuổi trung niên, nam giới và nữ giới sẽ bị suy giảm các chức năng trong cơ thể, đặc biệt là gan. Điều này tưởng chừng như chỉ nguy hiểm về nam giới, vì họ mới là người uống nhiều bia rượu dễ suy giảm chức năng gan dẫn đến sản sinh nhiều cholesterol xấu. Nhưng có thể nói, trên thực tế phụ nữ trong giai đoạn tiền mãn kinh sẽ có nồng nộ Cholesterol cao hơn.

Bệnh lý nền

Những đối tượng đã mắc phải một bệnh lý nền nào đó như suy tuyến giáp, đái tháo đường, bệnh thận,… thường khiến cho hàm lượng Cholesterol trong máu tăng cao.

Biến chứng của Cholesterol trong máu tăng cao

xo-vua-dong-mach-1635781161.jfif
Nguy cơ cao xơ vữa động mạch đối với những người có nồng độ Cholesterol cao. Ảnh: T.L

Xơ vữa động mạch

Cholesterol tăng cao không kiểm soát được có thể gây xơ vữa động mạch, xuất hiện khi các mảng bám tích tụ trong thành động mạch. Mảng bám là chất được tạo thành bởi cholesterol, chất béo và canxi. Mảng bám tích tụ trong thành động mạch sẽ khiến cho động mạch bị cứng và hẹp lại, có thể gây tắc nghẽn làm máu và oxy không thể lưu thông. Kết quả là sẽ gây đột quỵ và đau tim.

Đau tim

Khi cholesterol hình thành trong thành động mạch, cản trở lưu thông oxy và máu, một người sẽ có nguy cơ bị đau tim. Trong khi đau tim, các mảng bám vỡ ra và hình thành cục máu đông, có thể ngăn không cho động mạch nhận máu, oxy và các cơ tim bắt đầu chết. Nếu lưu thông máu được phục hồi đúng lúc, qua hồi sức tim phổi, tim có thể hoạt động trở lại. Các dấu hiệu và triệu chứng của đau tim có thể gồm khó thở, đau ngực, đổ mồ hôi, ngất xỉu, buồn nôn, nôn và đau bắt đầu từ ngực, tỏa đến vai, cánh tay, lưng và thậm chí cả răng, hàm. Những người từng có những dấu hiệu và triệu chứng này nên đi khám bác sĩ ngay lập tức.

Đau thắt ngực

Đau thắt ngực, được đặc trưng bởi sự co thắt ngực và đau, là kết quả của việc hạn chế lưu thông máu các động mạch bị tắc bởi có quá nhiều cholesterol xấu. Các động mạch bị tắc và hẹp lại vì sự lắng đọng các chất béo, gây cản trở lưu thông máu tới tim. Đau thắt ngực có thể dẫn tới bệnh tim mạch.

Đột quỵ

Khi các động mạch tới não bị tắc nghẽn hoặc hẹp do hàm lượng cholesterol cao, máu và oxy không thể tới não. Nếu các tế bào não không nhận đủ oxy và máu, chúng bắt đầu chết và gây đột quỵ. Các dấu hiệu và triệu chứng của đột quỵ gồm nói khó hoặc líu lưỡi, đi lại khó khăn, liệt hoặc tê một bên mặt hoặc cơ thể, nhìn mờ, nhìn đôi hoặc có điểm đen. Một số người bị đau đầu đột ngột và dữ dội có thể gây nôn, chóng mặt hay kém nhận thức. Đột quỵ đòi hỏi phải có can thiệp y tế ngay lập tức.

Bệnh động mạch ngoại biên

Cholesterol cao có thể làm tăng khả năng mắc bệnh động mạch ngoại biên. Bệnh này là do các động mạch ở chân bị tắc nghẽn do tích tụ mảng bám. Kết quả là chân của bạn không nhận đủ oxy hoặc máu và hình thành bệnh động mạch ngoại biên, vốn là bệnh gây đau đớn của các động mạch chân. Bên cạnh những ảnh hưởng tới chân, động mạch ngoại biên có thể đe dọa đau tim và gây ra các vấn đề tim mạch khác.

Huyết áp cao

Trong khi cholesterol tốt không gây tăng huyết áp thì cholesterol xấu lại gây ra tình trạng này. Trên thực tế, cholesterol tốt có thể giúp đạt được huyết áp bình thường. Hàm lượng cao cholesterol xấu có thể dính vào thành động mạch cũng như các mạch máu khác. Nó làm tắc nghẽn lưu thông máu, khiến tim phải làm việc vất vả gấp đôi. Ngoài ra, cũng có một lực máu mạnh hơn trên thành động mạch, dẫn đến tăng huyết áp.